BOOKSTAN. NO EAST. NO WEST.

Međunarodni festival književnosti Sarajevo, 3−6. 7. 2024.

Gdje je Istok, gdje je Zapad? Gdje se prelazi s jednog na drugi? Može li se razumjeti jedan bez drugog? Može li se biti ili imati oboje? Najlakše je držati ih odvojenim, zamišljati ili graditi zid između njih. Ali šta ukoliko ne može biti jednog bez drugog? Šta ukoliko ne moramo birati? Šta ukoliko je njihovo razlikovanje važno jedino u domenu geografije? Šta ako postoji književni festival sa gostima koji stvaraju prostore u kojima nema ni Istoka ni Zapada, nego samo ljudi i njihove priče?  Aleksandar Hemon, 2016.

BOOKSTAN. NO EAST. NO WEST. je prvi međunarodni festival književnosti u Bosni i Hercegovini. Festival je osnovala grupa istaknutih ličnosti bosanskohercegovačke književne i izdavačke scene, odnosno grupa urednika okupljenih oko najveće bosanskohercegovačke izdavačke kuće – Buybook – koja je pokrenula ovu inicijativu 2016. godine. Osnivači i kustosi prvog izdanja festivala su priznati bosansko-američki pisac Aleksandar Hemon (MacArthur Grant, National Book Critics Circle Award, finalist National Book Award, PEN/Jean Stein Grant za književnu usmenu istoriju, itd.) i jedan od vodećih svjetskih književnih kritičara i urednika John Freeman (Granta, Freeman's, itd.). Podnaslov festivala je NO EAST. NO WEST. / NI ISTOK. NI ZAPAD., jer Bookstan propituje kritična globalna, kulturna i civilizacijska pitanja, posebno s aspekta iskustva Bosne i Hercegovine, primjera kako identitet može dovesti do podjela i oružanog sukoba. Cilj Bookstana je kreiranje trajnog međunarodnog književnog festivala, koji jednom godišnje u Sarajevu okuplja vodeća imena svjetske, regionalne i bosanskohercegovačke književnosti, s ciljem promocije njihovog stvaralaštva, ali i podizanja svijesti o značaju razvoja književne riječi u našoj sredini.

Međunarodni festival književnosti Bookstan održat će se po deveti put u Sarajevu u periodu od 3. do 6. jula/srpnja 2024. godine i tom prilikom ugostiti renomirane književnike/ce, izdavače, prevoditelje/ice i druge stručnjake/inje iz oblasti književnosti iz gotovo 15 zemalja svijeta. Tema 9. Međunarodnog festivala književnosti Bookstan nosi naziv Zarjavele trobente, a poziva se na istoimenu pjesmu grupe Kongres (u izvedbi Zorana Predina), čijim zahrđalim trubama, glasnicima iz prošlog vremena, postavljamo centralna pitanja devetog Bookstana: Kakvi narativi imaju moć postati kulturnim naslijeđem? Na koji način književni glasovi bivaju odjekom vlastite generacije, ali duh njenog vremena transcendiraju u ideal koji nije sebično, nostalgično vezan za jedno vrijeme i prostor, već bremenit istinom za generacije koje dolaze? Šta je sa narativima koji ostaju zatočeni u svojoj generaciji – kakvo značenje imaju izvan nje?

Pored gostovanja međunarodnih književnih imena, festival održava mrežu autora i autorica regiona predstavljanjem savremene bosanskohercegovačke, slovenačke, hrvatske, srpske, crnogorske i makedonske književnosti. Tematske tribine o značajnim pitanjima za bosanskohercegovačko i regionalno izdavaštvo prate predstavljanja knjiga. Teme kojima se Bookstan bavi se tiču slobode izražavanja, regionalne kulturne saradnje, fluidnih narativa, kolonijalne historije, odnosa ideologije i književnosti itd. Tokom proteklih osam godina, na Bookstanu je učestvovalo gotovo 500 domaćih, regionalnih i svjetskih autora i autorica, među kojima su: Geert Mak, Orhan Pamuk, Colm Tóibín, Benjamin Moser, Rabih Alameddine, Mathias Énard, Rawi Hage, Kamila Shamsie, Hanif Kureishi, Mona Eltahawi, John Freeman, Bora Ćosić, Ivan Čolović, Kader Abdolah, Ahmet Ümit, Priscilla Morris, Adania Shibli, Delphine Minoui, Andrej Nikolaidis, Ece Temelkuran, Jakuta Alikavazović, Marija Todorova, Dubravka Ugrešić, Miljenko Jergović, Semezdin Mehmedinović, Bekim Sejranović, Ilija Trojanow, Faruk Šehić, Xiaolu Guo, Damir Karakaš, Nellja Veremej i brojni drugi/e.

U toku četiri dana festivala održi se 40 događaja, u okviru glavnog programa i programa posvećenog književnosti za djecu i mlade «Mladi kutak». Programski sadržaj Bookstana ostvaruje se kroz prisustvo velikog broja autora/ica, novinara/ki, historičara/ki, kritičara/ki, stručnjaka/inja, ali i publike uopće, kritične mase protagonista/kinja, koji/e povećavaju specifičnu energiju nositelja/ica kritičkog i senzibiliziranog govora.

Festival od svog osnivanja uključuje i edukativni program u cilju razvoja književne kritike kroz komponentu «Radionica za mlade književne kritičar(k)e» na kojoj učestvuju mladi od 21 do 30 godina starosti. Ovu sedmodnevnu radionicu pohađa 20 studenata/ica jezičkih i književnih studija iz BiH, Slovenije, Hrvatske, Srbije i Crne Gore koji/e imaju usmjerenje ka književnoj i kulturnoj kritici, te koji/e su odabrani na osnovu kvalitete svoje prijave i izražene motivacije za učestvovanje. Radionica je kombinacija predavanja osam međunarodnih predavača/ica i praktičnog rada. Najaktuelnije i najrelevantnije književne kritike nastale u toku radionice se nagrađuju Nagradom za rad mladog/e kritičara/ke na svečanom zatvaranju festivala.

Sa svakim izdanjem Bookstana raste i krug njegovih prijatelja koji žele povećati efekte ostvarenih rezultata i podržati nastavak festivala. Pisanje medija o prethodnim izdanjima Bookstana dokaz je da mediji i građani prepoznaju Bookstan kao događaj od izvanrednog značaja za građane Sarajeva i cijele Bosne i Hercegovine.

speaker

Selvedin Avdić

Učesnik

speaker

Lana Bastašić

Učesnica

speaker

Adisa Bašić

Učesnica

speaker

Almir Bašović

Učesnik

speaker

Ahmed Burić

Učesnik

speaker

Zoran Ćatić

Učesnik

speaker

Alena Ćatović

Učesnica

speaker

Šejla Džindo

Učesnica

speaker

Sanjin Fazlić

Učesnik

speaker

Aida Gavrić

Učesnica

speaker

Ivana Golijanin

Učesnica

speaker

Anela Hakalović

Učesnica

speaker

Florence Hartmann

Učesnica

speaker

Amira Hass

Učesnica

speaker

Ava Homa

Autorica

speaker

Damir Imamović

Učesnik

speaker

Guzelj Jahina

Autorica

speaker

Emil Kerenji

Učesnik

speaker

Boro Kontić

Učesnik

speaker

Andrea Lešić

Voditeljica radionice

speaker

Peter Maass

Autor

speaker

Sandra Mehmedović

Učesnica

speaker

Žarko Milenić

Učesnik

speaker

Merima Omeragić

Učesnica

speaker

Haris Pašović

Učesnik

speaker

Marija Pejić

Učesnica

speaker

Edin Pobrić

Učesnik

speaker

Jagna Pogačnik

Autorica

speaker

Zoran Predin

Autor

speaker

Aljoša Pužar

Učesnik

speaker

Selma Raljević

Autorica

speaker

Mile Stojić

Učesnik

speaker

Defne Suman

Autorica

Događaji

Sponzori

Stranica nastala u okviru projekta "Digitalni Bookstan" uz podršku